John van den Brom, geboren 23 oktober 1966: voetbal, Champions League-winnaar met Ajax 1995, 2x landskampioen, vijfmaal clubtopscorer Vitesse, Nederlands XI-tal, internationaal topcoach, Amersfoorter.
De Vijf Belangrijkste Inzichten
1: Opgegroeid in de Kruiskamp, begonnen bij APWC, de club van zijn buurt. Vandaar naar Vitesse, Ajax, een Champions Leaguefinale in Wenen en een carrière als internationaal topcoach. De basis werd gelegd op een grasveld op loopafstand van zijn ouderlijk huis.
2: Zijn geheim: plezier als fundament. Op zaterdag speelde hij met het jeugdteam, op zondag sloot hij aan bij het eerste elftal bij de semiprofessionals. Niet omdat het moest, maar omdat hij het gewoon niet kon laten. Die intrinsieke drive is wat topsporters onderscheidt.
3: Vijf keer clubtopscorer bij Vitesse. Een record dat tot op de dag van vandaag niet is geëvenaard. Geen explosieve speler, niet de meest gevierde aankoop bij zijn komst, maar iemand die jaar na jaar meer haalde uit zichzelf dan zijn omgeving verwachtte.
4: Al op zijn 21e stuurde zijn trainer hem naar een coaching cursus. Daarna keek hij als speler altijd door de bril van de trainer. Die dubbele blik maakte hem beter als voetballer en vormt tot op de dag van vandaag de kern van zijn coaching filosofie.
5: Zijn motto: altijd in jezelf blijven geloven, wat er ook gebeurt. Als speler, als coach, in het leven. Juist als iedereen om je heen een mening heeft, als het tegenzit, als de druk toeneemt: dan is geloof in jezelf de enige constante.
Van de Kruiskamp naar de Champions League
John van den Brom werd op 4 oktober 1966 geboren in Amersfoort. Hij groeide op in de Kruiskamp, een volksbuurt waar voetbal de taal was van de straat. Met twee broers en een stel vrienden was hij buiten op het grote veld naast zijn huis, dag in dag uit. Zijn eerste club, APWC, lag op loopafstand. Niet toevallig: zijn grootvader was een van de oprichters van de club, in 1923.
Welke plek in Amersfoort heeft jou het meest gevormd als sporter?
“Dat is de plek, de Kruiskamp, waar ik ben geboren. Ik heb twee broers, waar ik met vriendjes altijd buiten speelde. Daar was ook onze eerste voetbalclub, APWC. Die club was vlak bij ons huis, dus wij waren eigenlijk alleen maar bezig op dat veld. Daar is voor mij de basis gelegd dat ik uiteindelijk in het profvoetbal terecht ben kunnen komen.”
Na APWC maakte Van den Brom de stap naar AFC Quick 1890, ook in Amersfoort, waar hij de aandacht trok van meerdere profclubs. In 1986 tekende hij zijn eerste profcontract bij Vitesse. Wat volgde was een indrukwekkende spelersloopbaan: zeven seizoenen bij Vitesse, twee bij Ajax, een jaar Istanbulspor in Turkije, opnieuw Vitesse, en tot slot De Graafschap. In totaal scoorde hij meer dan honderd profgoals. Bij Vitesse werd hij vijf keer de clubtopscorer, een record dat niemand hem heeft afgenomen.
Champions League met Ajax
Bij Ajax, waarvoor hij in 1993 tekende, speelde Van den Brom in een uitzonderlijk sterk team. In zijn eerste seizoen werd hij met Ajax Nederlands kampioen. In zijn tweede seizoen, 1994/95, bereikte Ajax de Champions League-finale in Wenen. In een team met Clarence Seedorf, Patrick Kluivert en Marc Overmars versloeg Ajax AC Milan met 1-0. Van den Brom maakte deel uit van de kampioensploeg.
In zijn twee seizoenen bij Ajax pakte hij twee landstitels, twee Johan Cruijff Schalen, de KNVB-beker en de Champions League. Het waren de twee rijkste jaren uit zijn spelersloopbaan.
Je wordt als voetballer gevormd door de dingen die je meemaakt, de trainers die je hebt, de ploeggenoten die naast je staan. Bij Ajax heb ik dingen geleerd die ik daarna als trainer heb meegenomen. Van Gaal is mijn leermeester, maar ik ben geen kloon.
Plezier als fundament
Is er een gewoonte uit je jeugd die een groot verschil heeft gemaakt?
“Nee, ik denk dat dat vooral uit jezelf moet komen. Tuurlijk moet je de mogelijkheid hebben, maar het is ook de mentaliteit en de wil om elke keer te voetballen, te trainen, beter te worden. Op zaterdag als je zelf gespeeld hebt met je team, kijken of je nog bij een ander team mee kon doen. Dat soort dingen. Toen je wat ouder werd speelde je op zaterdag in de jeugd en zondag in het eerste elftal bij de semiprofessionals. Heel veel doen, heel veel trainen en spelen, dat heeft mij absoluut gevormd.”
Wat is het belangrijkste dat het voetbal jou over jezelf heeft geleerd?
“Dat je altijd maar door blijft gaan, ook als het wat minder gaat, want het gaat niet altijd alleen maar positief. Die hele carrière heb je dat meegemaakt. Dan kon je altijd terugvallen op het feit wat je ervoor gedaan had. En het feit hoe leuk je het vond of vindt.”
Ik ben nu 59 en nog steeds hartstikke leuk bezig. Dat is voor mij altijd de basis gebleven. Gewoon doen wat je leuk vindt. Als je dan een job hebt als trainer, doe je alles om het leuk te blijven houden, maar ook alles om succesvol te zijn. Dat is echt de leukste uitdaging die ik elke dag heb.
Door de bril van de trainer
Van den Brom was nooit alleen maar voetballer. Al vroeg in zijn loopbaan had hij een trainer die hem anders benaderde dan de rest.
Wat begrijp je nu als coach wat je vroeger als speler niet zag?
“Ik was altijd al een speler die door het oog van een trainer keek. Dat had er mee te maken dat ik ooit een trainer heb gehad die mij al heel vroeg, ik was geloof ik pas 21, al op de coaching cursus deed om trainingspapieren te halen. Ik heb altijd als speler door de bril van de trainer gekeken. Uiteindelijk heeft me dat gevormd, zowel als speler maar zeker ook als trainer. Dat je daar al de goede dingen van de coaches die je gehad hebt meeneemt, en dat vormt je eigenlijk tot wie je bent.”
Na zijn actieve loopbaan groeide Van den Brom uit tot een van de meest reizende coaches in het Nederlandse voetbal. Van AGOVV Apeldoorn naar ADO Den Haag, Vitesse, RSC Anderlecht, AZ, FC Utrecht, KRC Genk, Saoedi-Arabië, Polen en weer terug. Met Anderlecht werd hij Belgisch kampioen in 2013. Met KRC Genk won hij in 2021 de Beker van België. Vijf jaar lang was hij de langst aangebleven trainer in de geschiedenis van AZ.
Amersfoort als anker
Hoeveel landen Van den Brom ook heeft aangedaan, Amersfoort bleef zijn vaste punt. Zelfs toen hij in het buitenland werkte, hield hij altijd zijn huis in de stad aan.
Voel jij je ambassadeur van Amersfoort?
“Ik heb ook wel een aantal keer in het buitenland gewoond. Maar altijd mijn huis in Amersfoort gehouden. Je kon altijd weer terugkomen op het oude nest. En ik zou echt heel graag iets willen doen om het amateurvoetbal in Amersfoort op een hoger niveau te trekken.”
Van den Brom is ook kritisch op wat Amersfoort kwijtraakt door te weinig te investeren in sportinfrastructuur. Zijn observatie is eerlijk en betrokken: hij ziet een stad die trots is op haar sporters, maar hen tegelijk onvoldoende faciliteert.
We zijn hartstikke trots op Femke Bol. Als ik dat zie, zeg ik op de club ook: die komt bij mij uit Amersfoort. Maar ik denk dat we als stad zoveel meer kunnen doen om echt topsport te bedrijven.
Als trainer werkt Van den Brom elke dag met spelers van 18 tot 37 jaar. Zijn boodschap aan de jeugd is simpel en onveranderd: zorg dat je het leuk vindt.
Ik zie soms kinderen sporten, dan heb ik echt het idee van: die moeten dit van hun vader of moeder doen. Terwijl ze het helemaal niet leuk vinden. Plezier is de basis. Zonder plezier kom je nergens.
Amersfoort heeft kampioenen voortgebracht. Mensen die jarenlang trainen voor seconden, punten of die ene perfecte race. In de Wall of Fame geven we hen de erkenning die blijft hangen.
