Henk Wery, geboren 10 juni 1943: rechtsbuiten, voetbal, Europacupwinnaar 1970, wereldkampioen clubteams 1970, 12 interlands, Amersfoorter
De Vijf Belangrijkste Inzichten
1: Van Amersfoortse Boys naar HVC, van HVC naar DWS, van DWS naar DOS/FC Utrecht, van DOS naar Feyenoord en het San Siro in Milaan. De weg naar de Europacup begon gewoon op de velden bij de Bisschopsweg in Amersfoort.
2: Jarenlang trainde hij bij iedere training alleen maar met zijn linkervoet tegen een muur, met een voetbalschoen om zijn linkervoet en zijn rechtervoet bloot. Tot het geen verschil meer maakte. Zo maak je jezelf onverslaanbaar.
3: In het topvoetbal moet je een bepaald karakter hebben en ook hardheid. Hij liet zich niet wegzetten, niet door een aanvoerder, niet door een trainer, niet door een bondscoach. Dat karakter bracht hem verder dan talent alleen.
4: De gemiste penalty in Polen (1969) kostte Nederland het WK-ticket en maakte hem maandenlang tot zondebok. Hij vocht terug, en won een half jaar later de Europacup. Vallen hoort bij de weg naar de top.
5: Het gouden Feyenoord van 1968-1974 was gebouwd op onderlinge verbondenheid. Vier landstitels, de Europacup, de Wereldbeker. Dat doe je niet alleen. Als het intern goed zit, weet je dat iedereen alles voor jou doet.
Van Amersfoortse Boys naar HVC: de fundering
Henk Wery werd op 10 juni 1943 geboren in Amersfoort, bij het Handelbroekenbos aan de Bisschopsweg. Als jochie van elf, twaalf jaar liep hij naar de dichtsbijzijnde voetbalclub: Amersfoortse Boys. Daar ontmoette hij Rudi Maas, twee jaar ouder, die zijn vriend zou blijven tot op de dag van vandaag. Samen maakten ze de stap naar HVC, de grootste club van Amersfoort en toentertijd een club in de betaalde voetballerij. Wery speelde er twee jaar in de jeugd en al snel in het eerste elftal.
Welke plek in Amersfoort heeft jou het meest gevormd als sporter?
“Eigenlijk HVC. Dat was een eerste-divisieclub in Amersfoort. Ik ben bij Amersfoortse Boys begonnen, want die waren dichtbij. Maar met Rudi Maas zijn we samen naar HVC gegaan. En daar heb ik, net voor mijn diensttijd, al twee jaar in het eerste meegedaan. Ik had echt heel veel scorend vermogen. Ik was een goede aanvaller, sterke body.”
Een zelfgemaakte linkervoet
Na zijn diensttijd trok DWS Amsterdam aan Wery. Daar trof hij iets wat zijn loopbaan definitief zou veranderen: een muur van tien bij drie meter, naast het stadion in Amsterdam. Iedere training, jarenlang, deed hij zijn voetbalschoen om zijn linkervoet en liet zijn rechtervoet bloot. Alleen maar trappen met links. Hoe de bal ook terugkwam: met links terugplaatsen. Niet stoppen, niet nadenken, gewoon doorgaan.
Wat heeft jouw sport je over jezelf geleerd?
“Dat je iets kan aanleren wat je van nature niet hebt. Ik had normaal gesproken maar één been waarmee ik voetbalde. Bij DWS heb ik iedere training, jarenlang, alleen maar die bal met links teruggetrapt op die muur van tien meter. Hoe die bal ook terugkwam, ook weer met links. En zo heb ik mijn linkerbeen ontwikkeld. Op het laatst maakte het mij helemaal niet meer uit of ik links buiten of rechts buiten liep.”
Bij DWS werd Wery in zijn eerste seizoen kampioen van de eerste divisie, het jaar erna landskampioen in de Eredivisie. Daarna volgde DOS Utrecht (het latere FC Utrecht), waar hij in vier seizoenen vijftig competitiedoelpunten maakte en in 1967 zijn eerste interland speelde voor Oranje, tegen de Sovjet-Unie. Hij scoorde er twee keer.
Karakter als wapen
In 1968 tekende Henk Wery bij Feyenoord. Hij was 25 jaar. De ontvangst was niet warm. Rinus Israël, aanvoerder en icoon van de club, was sceptisch. Ze hadden samen bij DWS gespeeld, en Israël had Wery daar gekend als een jongen die het niet altijd even serieus nam. Het eerste wat Israël zei: “Wat kom jij hier in vredesnaam doen?”
Was er een moment dat je jezelf moest bewijzen?
“Ik was een jongen die z’n eigen wel roerde. Ik kon ook niet tegen een beetje onrecht. Ik gaf m’n weerwoord, altijd. Ik liet mij niet op een onbehoorlijke wijze afblaffen. Daar ben ik altijd blij mee geweest dat ik m’n eigen liet gelden. Anders kan je, zeker die topsport bovenin, het vergeten.”
In het topvoetbal moet je een bepaald karakter hebben en ook hardheid, wil je daarin je plekje veroveren. Na een confrontatie met Rinus accepteerde hij mij als volwaardige Feyenoordspeler. En ik vind Israël misschien wel de beste voetballer met wie ik ooit heb samengespeeld.
Niet geld en prestige dreven Wery, maar de voetballerij zelf. Hij deed het omdat hij het graag deed, en omdat hij er goed in was. Die instelling, vrij van externe druk, gaf hem een soort onbevreesdheid die hem door de zwaarste periodes heen trok.
Wat dreef jou destijds? Waarom deed je het?
“Ik deed het omdat ik er goed in was en het graag deed. Geld en prestige zijn nooit mijn intentie geweest. Ik kon waardig voetballen en dat ging maar door. Ik vond het belangrijk om lekker te blijven voetballen. En dat dat zo is uitgegroeid, daar kon ik ook wel aardig mee omgaan.”
De nacht in Polen
September 1969. Chorzow, Polen. Een stadion met honderdduizend mensen. Nederland speelde een cruciale WK-kwalificatiewedstrijd. Wery had zelf al gescoord. Bij een stand van 1-1 werd een penalty toegekend, maar niemand van de aangewezen spelers durfde hem te nemen. Uiteindelijk stapte Wery naar voren, onder enorme druk. De bal ging zacht en slap in de hoek, de keeper pakte hem gemakkelijk. Polen won met 2-1. Nederland miste het WK van 1970.
Bondscoach Kessler maakte nadien beledigende opmerkingen op het officiële diner. Wery vloog hem naar de keel. De gevolgen waren groot: hij werd lange tijd niet meer opgeroepen, de pers maakte hem tot zondebok, en hij kampte maandenlang met psychische klachten. Maar hij vocht terug.
Een half jaar na de nacht in Polen stond Wery in het San Siro in Milaan. 6 mei 1970. Feyenoord tegen Celtic, finale van de Europacup voor Landskampioenen. Na 90 minuten was het 1-1. In de verlenging sloeg Kindvall toe: 2-1. Feyenoord was de eerste Nederlandse club die de Europacup won. Datzelfde jaar versloeg Feyenoord ook de Argentijnse kampioen Estudiantes en werd wereldkampioen voor clubteams.
Het gouden Feyenoord
Tussen 1968 en 1974 was Feyenoord de beste club van Europa. Vier landstitels, de Europacup I in 1970, de Wereldbeker in 1970, de UEFA Cup in 1974. Wery speelde 173 competitiewedstrijden voor de club en scoorde 49 doelpunten, meer dan de meeste aanvallers in die jaren. De basis van dat succes was, naast individuele klasse, iets wat moeilijker te meten is.
Wat maakte dat Feyenoord van toen zo bijzonder?
Iedereen was er voor elkaar. Zeker de laatste paar jaar bij Feyenoord, dat was een goede zaak. Als het intern maar goed zit, dat heeft niks met het voetballertje op zich te maken, maar als jij rustig en gerust in zo’n veld loopt en weet dat ze alles ook voor jou doen, dat is toch een steun.
Trainer Ernst Happel, de Oostenrijkse perfectionist die Feyenoord naar de top leidde, gaf het elftal een mentaliteit die alles doortrok. Zijn beruchtste uitspraak, voor elk uitduel: “Wij zijn geen boerenploegje, hoor. ‘Die Punkte sind von uns’, niemand pakt ons wat af.”
Ik was zeker naar het WK 1974 in Duitsland gegaan als ik niet een ernstige liesblessure bij Feyenoord had opgelopen. Ik heb op tv met heel gemengde gevoelens naar dat geweldige Oranje gekeken. Ik had daarbij kunnen zijn.
Ga door
Heb je een lijfspreuk? Een zin waarmee jij vroeger het veld op ging?
“Ga door. Positief. Laat je niet door zaken van de wijs brengen. Dat is het. Gewoon doorgaan.”
Na zijn actieve loopbaan werkte Henk Wery vijftien jaar bij SRO, de sport- en recreatieorganisatie van Amersfoort. Hij beoordeelde jarenlang wekelijks Eredivisiewedstrijden voor Telesport. En als oud-speler van Feyenoord wordt hij er nog steeds hartelijk ontvangen.
Als ik naar Feyenoord ga, word ik altijd fantastisch ontvangen. Ook het nieuwe management loopt met mij mee. Dat is fijn. Ik heb zo’n goede tijd gehad, en dat is gewoon nooit weggegaan.
Amersfoort heeft kampioenen voortgebracht. Mensen die jarenlang trainen voor seconden, punten of die ene perfecte race. In de Wall of Fame geven we hen de erkenning die blijft hangen.
